Hoe wordt suiker geproduceerd?

Het rooien van de bieten

 

De eerste stap in de suikerproductie is de suikerbietenoogst. Die begint eind september en eindigt begin december.

De bladeren van de bieten worden gebruikt als veevoeder terwijl de wortels van de planten zelf naar de suikerfabriek worden gebracht. Nadat de vracht is gewogen, wordt van iedere lading het suikergehalte bepaald. Via een transportband die de overtollige aarde afschudt, worden de bieten vervolgens naar grote stapelplaatsen gevoerd. Even later worden ze met een krachtige waterstraal uit de silo’s weggehaald en naar wasstations overgebracht. Zodra de bieten helemaal schoon zijn, gaan ze naar de snijmolen waar in kleine stukjes worden geraspt, de zogeheten snijdsels. Hierna kan de eigenlijke suikerwinning beginnen.

 

Het diffusieproces

Diffusor

 

Wanneer de snijdsels in warm water worden ondergedompeld, lost de suiker in de cellen van het bietenvlees vanzelf op in het water. Om dit uitlogingsproces zo efficiënt mogelijk te laten verlopen, ontwikkelde de Suikerraffinaderij van Tienen een krachtige T.S. Continu Diffusor. Nagenoeg alle suikerfabrieken ter wereld hebben intussen deze Tiense uitvinding overgenomen.

De Diffusor bestaat uit grote cilindervormige trommels die in compartimenten zijn verdeeld. Daarin worden de snijdsels tegen een sterke waterstroming in voortgestuwd. Het water dat steeds meer suiker opneemt, de zogeheten uitlogingsvloeistof, wordt aan het einde van de trommel opgevangen. Nu komt het er op aan de uitlogingsvloeistof te zuiveren en de suiker van het water te scheiden…

 

Kalk, koolzuurgas, filtratie en verdamping

Chaud

De uitlogingsvloeistof bevat naast suiker nog heel wat onzuiverheden. Om die te verwijderen, wordt eerst ongebluste kalk aan de vloeistof toegevoegd. Daarna wordt koolzuurgas door het mengsel gejaagd. Die bindt zich met de kalk en vormt calciumcarbonaat. Deze stof fixeert de onzuiverheden en doet ze bezinken. Het calciumcarbonaat wordt samen met de onzuiverheden weggefilterd. Het resultaat is een totaal doorzichtige vloeistof die 12 à 13% suiker bevat.

De gezuiverde suikeroplossing wordt vervolgens geconcentreerd door het water te laten verdampen. Dat noemen wij indampen. De indampingsinstallatie werkt uiterst energiezuinig en bestaat uit een aantal hoge kolommen. De eerste kolom wordt verwarmd met verse stoom onder hoge druk (2 tot 3 kg/cm2). Alle volgende kolommen worden verwarmd met de stoom (onder steeds lagere druk) die ontstaat door de verdamping van het water in de vorige kolom. De vijfde en laatste kolom werkt onder vacuüm.

 

Kristallisatie

cristalisation

Het resultaat van het indampingsproces is een dikke stroop die naar de kookinstallatie wordt getransporteerd. Door die stroop onder vacuüm te koken, ontstaat een oververzadiging die de vorming van suikerkristallen op gang brengt. Het mengsel van stroop en suikerkristallen – ook wel‘vulmassa’ genoemd – wordt naar centrifuges overgebracht waar de kristallen van de stroop worden gescheiden. Zo ontstaat ‘suiker van het eerste kooksel’.

De stroop van het eerste kooksel wordt een tweede en derde maal gekookt en gecentrifugeerd. Dat levert suiker op van het tweede en derde kooksel. De overgebleven stroop, de zogeheten melasse, wordt gebruikt voor de productie van alcohol, veevoeder, gist en citroenzuur.

De suikers van het tweede en derde kooksel worden opnieuw gesmolten en vermengd met de dikke stroop uit het indampingsproces. Zij worden dus mee verwerkt tot ‘suiker van het eerste kooksel’ en na droging wordt dit eindproduct gecommercialiseerd als kristalsuiker.

 

Raffinage, verpakking en opslag

raffinage

Door de stroop uit het indampingsproces en de stroop van het tweede kooksel meerdere keren te koken en de tussenproducten te ontkleuren, ontstaan ‘geraffineerde suikers’ van superieure kwaliteit. Die zijn bestemd voor de productie van specialiteiten als harde klontjes en griessuiker.
De suikerproductie is seizoensgebonden. Het suikerverbruik echter is over het hele jaar gespreid. Dat is de reden waarom het grootste gedeelte van de afgewerkte suiker gedurende langere tijd moet worden opgeslagen in silo’s. Dat zijn grote waterdichte metalen kuipen die licht worden verwarmd en voorzien zijn van airconditioning die de suiker droog en zuiver houdt. De Tiense Suikerraffinaderij beschikt over de modernste silo’s ter wereld.